|
น้องแก้ว
ร้องไห้โยเย เพราะเป็นไข้หวัด มีน้ำมูก ไอ และตัวร้อนมีไข้ คุณอุดมจึงพาไปพบแพทย์
ได้ยากลับบ้านมาหลายขวด ขวดแรกเป็นยารักษาการติดเชื้อ เภสัชกรได้บอกว่าเป็นยาน้ำเชื่อมชนิดผงแห้งที่ได้ผสมน้ำมาให้แล้วขวดหนึ่ง
โดยใช้น้ำดื่มสะอาดผสมให้ถึงขีดที่มีบอกไว้ที่ภาชนะบรรจุ และเขย่าให้เข้ากัน
เวลาใช้ก็เทยาใส่ช้อนชาที่ให้มาด้วย ป้อนให้น้องแก้วตามเวลาที่ระไว้ข้างขวดยาที่เหลือให้เก็บในตู้เย็นชั้นล่าง
(ไม่ใช่ช่องแข็ง) เภสัชกรยังได้ให้ยาอย่างเดียวกันมาอีก 1 ขวด โดยยังไม่ได้ผสมน้ำให้
แต่มีฉลากอธิบายเพิ่มเติมให้ปฏิบัติดังนี้
- ให้สำรวจดูฝาขวดว่าปิดแน่นดี
คว่ำขวดไปมา เคาะดูว่ายากระจายไม่เกาะเป็นก้อน เพราะเมื่อเติมน้ำแล้วจะละลายได้ดี
- เปิดฝาขวดออก เติมน้ำสุกที่ทิ้งไว้ให้เย็นแล้ว
หรือน้ำดื่มใส่ลงไปให้ได้ระดับถึงขีดที่ระบุไว้ที่ข้างขวด ปิดฝาขวดเขย่าให้เข้ากัน
ดูว่ายาละลายดีแล้ว ไม่มียาจับกันเป็นก้อนอยู่ เพราะยากระจายตัวทั่วดี
จะทำให้ได้รับยาในขนาดที่ถูกต้องตามระบุให้สังเกตดูอาจพบว่าระดับของยาต่ำกว่าระดับขีดที่กำหนด
ให้เปิดฝาขวดแล้วเติมน้ำให้ได้ระดับดังกล่าว ปิดฝาเขย่าขวดอีกครั้งแล้วจึงใช้ยานั้นตามขนาดและเวลา
ที่ระบุไว้ในฉลาก
- ยาที่ผสมน้ำแล้วเก็บในตู้เย็นจะมีอายุประมาณ
1-2 สัปดาห์เท่านั้น นับจากวันที่ผสมน้ำไม่ใช่ตามวันที่ระบุไว้ในฉลากข้างขวด
(วันตามระบุในฉลากนั้นหมายถึงอายุเมื่อยังไม่ได้ผสมน้ำ) หากเกินเวลายังมียาเหลืออยู่ก็ไม่ควรใช้ให้ทิ้งเสีย
แต่ในทางปฏิบัติยารักษาการติดเชื้อแพทย์มักให้มาในจำนวนที่จำเป็นต้องใช้เท่านั้น
ซึ่งเภสัชกรจะมีคำแนะนำให้ในฉลาก เช่น ใช้ยาติดต่อกันทุกวันจนยาหมด
ดังนั้นแม้จะรู้สึกว่าอาการดีขึ้นก็ควรจะรับประทานยานั้นต่อไปจนยาหมด
เพราะเชื้ออาจยังอยู่โดยไม่ได้แสดงอาการ หากหยุดยาเสียก่อนอาจทำให้เชื้อแข็งแรงจนก่อโรคอีกได้และเกิดปัญหาการดื้อยาของเชื้อโรคได้
น้องแก้วยังได้ยาลดไข้
1 ขวดและยาแก้หวัด-แก้ไอ 1 ขวด ซึ่งเป็นยาน้ำเชื่อมมาด้วย ซึ่งต้องทานพร้อมกันในมื้อเดียว
การปฏิบัติในการป้อนยาเด็กต้องดูในเรื่องของขนาดที่ได้รับ ต้องเป็นไปตามวิธีที่ระบุมา
การใช้ช้อนชาในเด็กบางคนอาจหกเลอะเทอะ ทำให้ควบคุมจำนวนยาได้ยากก็อาจให้เป็นหลอดยาหรือกระบอกฉีดยา
(ที่ไม่มีเข็มฉีดยา) ซึ่งมีขนาดที่แน่นอนและให้ง่ายกว่า แต่ขอให้ปฏิบัติดังนี้
- ให้แน่ใจว่าหลอดหยด หรือกระบอกฉีดยาล้างทำความสะอาด
เก็บไว้ก่อนนำมาใช้
- ดูดยาให้เข้าในหลอดหยดหรือเข้ากระบอกฉีดยาตามขนาดที่ระบุในฉลาก
- ป้อนให้เด็ก ซึ่งมักเอาหลอดหยดหรือกระบอกฉีดยาเข้าในปาก
ป้องกันการหกซึ่งจะทำให้เด็กได้รับยาไม่ครบตามจำนวนที่ระบุ
- เมื่อจะป้อนยาชนิดอื่นต่อไปให้นำหลอดนั้นล้าง
โดยจุ่มล้างในน้ำสะอาดที่ใส่แก้วรอไว้แล้วบีบล้าง 3-4 ครั้งก่อน
- ถ้าต้องป้อนเด็กพร้อมกันมากกว่า
1 คน ห้ามใช้หลอดหยดอันเดียวกัน รวมความถึงช้อนป้อนยาด้วย เพราะจะทำให้เกิดอาการติดโรคกันได้
นอกจากจะทำให้แต่ละคนไม่หายจากอาการที่เป็นแล้วอาจได้โรคเพิ่ม อาการทีเป็นอยู่อาจหนักกว่าเดิมอีกด้วย
การเพิ่มความระมัดระวังในการปฏิบัติเพียงนิดหน่อยจะช่วยให้ลูกน้อยของคุณหายป่วยเร็วขึ้น
- สำหรับเด็กโตพอทานยาเองได้
ยาแก้ไอบางครั้งมักได้รับยาที่ระบุว่า จิบแก้ไอซึ่งในทางปฏิบัติก็ควรให้ใช้ช้อนในการแบ่งทานครั้งละไม่เกิน
1 ช้อนชา ดูระยะห่างของการทานด้วย เพราะยาหลายอย่างที่รับประทานแล้วทำให้ง่วงนอน
เด็กที่ไม่ได้หยุดพักลาป่วยอยู่ที่บ้าน ยังไปโรงเรียนตามปกติอาจจะต้องการการดูแลจากผู้ปกครองและครูเป็นพิเศษในช่วงเวลานั้น
คุณอุดมได้บอกให้คุณเรวดีทราบและปฏิบัติตามคำแนะนำของเภสัชกรอย่างเคร่งครัด
ซึ่งคุณเรวดีก็เพิ่งเข้าใจว่าทำไมน้องแก้วป่วยบ่อย
และนานจนผิดสังเกตอาจจะเพราะการปฏิบัติในบางส่วนที่ไม่ถูกต้องของคุณเรวดีเองก็เป็นได้
ที่มา
: ภญ.พอ.หญิง
อรพินท์ รัตนจันทร์ สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย)
|