“พยาธิ” ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคทั้งในคนและสัตว์ พบได้ทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศที่ระบบสาธารณสุขยังไม่ดีพอ จากสถิติในปี 2538 พบว่า 55% ของประชาชนตามชนบทในประเทศไทยมีหนอนพยาธิลำไส้อยู่ 1 ชนิดหรือมากกว่า จึงถือว่าเป็นโรคสำคัญทางสาธารณสุขอีกโรคหนึ่ง

ส่วนใหญ่คุณพ่อคุณแม่จะทราบว่าลูกน้อยมีพยาธิก็ต่อเมื่อเห็นตัวพยาธิอยู่ที่รูทวารหนักของเด็ก หรือเมื่อเด็กคันทวารหนักและเกาบ่อย โดยเฉพาะเวลากลางคืน เพราะเป็นเวลาที่พยาธิออกมาวางไข่ บ้างก็สังเกตเห็นว่าลูกผอมผิดปกติ น้ำหนักตัวน้อยกว่าเด็กทั่วไป ส่วนมากพบได้เพราะไปปรึกษาแพทย์และได้รับการตรวจวินิจฉัยว่าเด็กมีพยาธิอยู่

แม้ว่าพยาธิมักจะไม่ทำให้เกิดโรคร้ายแรงกับเด็กทันทีทันใด แต่มันก็เป็นสาเหตุอีกประการหนึ่งที่ทำให้ลูกอ่อนแอ ไม่แข็งแรง เจริญเติบโตตามวัย ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้โรคภัยไข้เจ็บต่างๆสามารถรุกรานเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น อีกทั้งยังเป็นโรคที่คอยบั่นทอนทั้งสุขภาพกายและสุขภาพจิตด้วย

“พยาธิ” มีทั้งหมดกี่ชนิด
หนอนพยาธิที่ทำให้เกิดโรคในคนอาจแบ่งออกได้เป็ฯ 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ พยาธิตัวกลม (Nemathelminthes) ซึ่งแยกได้เป็นพยาธิตัวกลมในลำไส้และในเนื้อเยื่อและพยาธิตัวแบน (Platyhelminthes) ซึ่งแยกได้เป็นพยาธิใบไม้และพยาธิตัวตืด

โดยที่นี้เราจะพูดถึงยาถ่ายพยาธิตัวกลมในลำไส้เท่านั้น เพราะเป็นพยาธิที่พบบ่อยในเด็ก อาทิ พยาธิไส้เดือนกลม พยาธิเส้นด้ายหรือพยาธิเข็มหมุด พยาธิแส้ม้า พยาธิปากขอ พยาธิแคปิลลาเรีย ฯลฯ

อาการเริ่มแรกของเด็กที่แสดงถึงว่าอาจมีพยาธิพวกนี้อยู่มีหลายประการ เช่น เด็กจะคันมากที่ทวารหนัก อาจมีอาการปวดท้อง คลื่นไส้ ท้องเสีย ท้องเดินร่วมด้วย ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้นานๆ เด็กก็จะผอมลงทุกวันและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้