ฟันชุดแรกของลูกคือ ฟันน้ำนม จะเริ่มขึ้นเมื่อเด็กมีอายุประมาณ 6 เดือน โดยจะเริ่มขึ้นจากฟันหน้าล่างก่อนและทยอยขึ้นจนครบ 20 ซี่ เมื่ออายุประมาณ 2 ขวบครึ่ง-3 ขวบ และฟันน้ำนมชุดนี้จะค่อยๆเปลี่ยนเป็นฟันแท้ เมื่อเด็กอายุประมาณ 6 ปี โดยหลักง่ายๆ ก็คือ ฟันซี่ใดขึ้นมาในช่องปากก่อน ฟันซี่นั้นก็จะเปลี่ยนเป็นฟันแท้ก่อนและใช้เวลาเปลี่ยนจนครบ 20 ซี่ เมื่อเด็กอายุประมาณ 12 ปี

การที่ฟันน้ำนมต้องมีการเปลี่ยนเป็นฟันแท้ภายหลัง ทำให้คุณพ่อคุณแม่บางคนเข้าใจผิดคิดว่าฟันน้ำนมไม่มีความสำคัญ ไม่จำเป็นต้องดูแลรักษา เพราะถึงอย่างไรก็ต้องหลุดไปในที่สุด ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดอย่างมาก เพราะฟันน้ำนมมีหน้าที่ทำให้ฟันแท้ที่จะขึ้นมาใหม่มีความสมบูรณ์แข็งแรง

ฟันชุดแรกของหนูสำคัญอย่างไร

1. ใช้บดเคี้ยวอาหาร
   เด็กต้องการทั้งฟันหน้าและฟันหลังในการบดเคี้ยวอาหารที่มีลักษณะแตกต่างกัน ถ้ามีฟันผุและไม่ได้รับการรักษา เด็กก็จะต้องเลี่ยงไปเคี้ยวฟันด้านที่ไม่ทำให้เจ็บ ถ้าฟันผุลุกลามทั้ง 2 ข้าง เด็กก็จะเลี่ยงการกินอาหารที่ต้องใช้แรงเคี้ยวมากขึ้น ทำให้เลือกรับประทานแต่อาหารนิ่มๆ ทำให้ได้สารอาหารไม่ครบซึ่งเป็นผลเสียอย่างมากต่อวัยที่กำลังเจริญเติบโตทั้งทางร่างกายและสมองของเด็ก
2. ช่วยในการเติบโตของกระดูกขากรรไกร
   ขนาดรูปร่างของฟันและกระดูกขากรรไกรจะมีพันธุกรรมซึ่งรับมาจากพ่อแม่เป็นตัวควบคุมที่สำคัญ หากฟันได้รับการใช้งานตามปกติ กระดูกขากรรไกรก็จะเจริญเติบโตได้เต็มที่ แต่ถ้าเด็กต้องสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนเวลาที่ฟันแท้จะขึ้นนานๆ ก็จะมีผลทำให้กระดูกขากรรไกรเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่
3. ช่วยรักษาที่ให้ฟันแท้
   หน้าที่สำคัญของฟันน้ำนมอันหนึ่งคือ การรักษาที่ในขากรรไกรให้ฟันแท้ขึ้นในตำแหน่งที่ถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฟันหลัง หากฟันน้ำนมถูกถอนไปก่อนกำหนด ฟันซี่ที่อยู่ข้างๆจะเอนเข้าไปในช่องว่างของฟันที่ถูกถอนไปทำให้ฟันแท้ข้างใต้ขึ้นมาบิดเก หรือขึ้นไม่ได้กลายเป็นฟันคุดไป
4. มีผลต่อความสวยงามและบุคลิกภาพ
   ฟันเป็นส่วนหนึ่งของใบหน้าที่มีผลต่อความสวยงาม เด็กที่ต้องสูญเสียฟันหน้าไปตั้งแต่เล็ก อาจเป็นสาเหตุให้ถูกล้อเลียน ทำให้เด็กมีปมด้อย ไม่ยอมยิ้ม ขาดความมั่นใจในตัวเอง และในบางกรณีอาจมีผลต่อการออกเสียงบ้าง แต่ไม่เสมอไป
5. การมีฟันผุในช่องปากจะเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย
   การที่ปล่อยฟันน้ำนมที่ผุไว้โดยไม่ทำการรักษาจะทำให้มีปริมาณแบคทีเรียในช่องปากเพิ่มขึ้นอย่างมากมาย ซึ่งเมื่อฟันแท้เริ่มขึ้นมาในช่องปาก จะทำให้เกิดการผุของฟันแท้ได้อย่างรวดเร็ว และยังพบเสมอว่าเด็กที่ฟันผุมาก จะเกิดการติดเชื้อบริเวณลำคอได้ง่าย ซึ่งหากทำการรักษาฟันที่ผุให้อยู่ในสภาพดีก็จะช่วยลดปัญหานี้ลงได้

เมื่อคุณพ่อคุณแม่เข้าใจถึงประโยชน์และความสำคัญของฟันน้ำนมแล้ว คงถึงเวลาที่จะช่วยกันรักษาให้ฟันน้ำนมอยู่ในสภาพที่ดีจนถึงเวลาที่จะเปลี่ยนไปตามธรรมชาตื โดยควรที่จะพาลูกไปพบทันตแพทย์เด็ก เพื่อรับการตรวจฟันและรับคำแนะนำที่ถูกต้องตั้งแต่อายุไม่เกิน 1 ปี เพราะการที่จะให้ลูกมีสุขภาพฟันที่ดีจะขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญ 2 ประการคือ การมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง และมีความตั้งใจจริงที่จะปฏิบัติมาเริ่มกันตั้งแต่วันนี้เถอะค่ะ ยังไม่สายเกินไปที่จะช่วยให้ลูกน้อยมีรอยยิ้มที่สดในและมีสุขภาพช่องปากที่ดี