โปโลน้ำเป็นกีฬาประเภททีมซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่มีความสามารถในการว่ายน้ำได้ดีเป็นพิเศษ
นับเป็นกีฬาทางน้ำที่มีคุณค่ามาก และเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมการสอนพลศึกษา
ผู้เล่นนอกจากจะต้องมีทักษะทางว่ายน้ำที่ดีแล้วจะต้องมีความอดทน ความแข็งแรงเป็นเยี่ยม
ทักษะเบื้องต้นในการเรียนโปโลน้ำ
นักโปโลน้ำที่ดีนั้นจะต้องเป็นผู้ที่มีความสามารถในการว่ายน้ำได้ดีเป็นพื้นฐานมาก่อน
จะต้องว่ายได้เร็ว ร่างกายจะต้องแข็งแรง และมีความอดทนในการว่ายน้ำได้เป็นเวลานานๆ
โดยไม่ต้องพัก นอกจากมีทักษะในการว่ายน้ำที่ดีแล้ว นักโปโลน้ำควรจะมีพื้นฐานในกีฬา
ประเภทนี้มาก่อน เช่น บาสเก็ตบอล วอลเล่ย์บอล เบสบอล และเกมที่เกี่ยวกับลูกบอลต่างๆ
การส่งและการรับลูก
การส่งและการรับลูกบอลในกีฬาโปโลน้ำนั้น ตามกติการให้ใช้ได้เพียงมือเดียว
(ขวาหรือซ้าย ยกเว้นผู้รักษาประตู) ดังนั้นในการฝึกรับและส่งลูกบอลจะต้องฝึกให้เกิดความชำนาญ
และความแม่นยำจึงจะเล่นได้ดี
- ส่งลูกระยะไกลหรือลูกโด่ง Lob
การส่งลูกระยะไกลให้แม่นยำ และลูกบอลไม่หมุนนั้นอาศัยพื้นฐานในการส่งลูกบาสเกตบอล
และเบสบอลเข้าประกอบกัน วิธีทำก็คือจับลูกด้วยมือที่ถนัดให้ลูกอยู่บนอุ้งมือ
กางนิ้วออกให้มากที่สุดเพื่อช่วยในการบังคับลูกและมีแรงส่งมากขึ้น
หันหน้าแขนไปตามทิศทางที่จะส่งลูก เวลาส่งให้เอนตัวไปข้างหลังให้มาก
มือที่เหลือพุ้ยน้ำประคองตัวไว้ ในขณะเดียวกันก็รวมเอาวิธีการขว้างลูกเบสบอล
และการทุ่มลูกน้ำหนักเข้าด้วยกันซึ่งจะเป็นในลักษณะผลักลูก Pushing
กึ่งการขว้าง
- การส่งลูกพุ่ง
เป็นการส่งลูกทั้งในระยะไกล
และใกล้ มีวิธีเดียวกับการส่งลูกเบสบอล ก่อนที่จะส่งลูกนี้ผู้ส่งจะต้องถีบตัวให้สูงจากน้ำมากที่สุดเท่าที่จะทำได้
เมื่อขว้างลูกไปแล้วจะต้อง Follow through ทั้งไหล่ และร่างกายส่วนบนตามไปด้วย
นอกจากนั้นยังมีวิธีการส่งลูกและการขว้างลูกอีกหลายวิธีเช่น
1. ส่งด้วยการกระตุกข้อมือ (Wrist flip)
2. การส่งลูก Back hand
3. การส่งลูก Roll over
4. การส่งลูก Side arm
หน้าที่และตำแหน่งของผู้เล่น
ทีม (Teams) ทีมประกอบด้วยผู้เล่น 11 คน (ผู้เล่นจริง 7 คน
ผู้เล่นสำรอง 4 คน) ตำแหน่งต่างๆของทีมมีชื่อเรียก ดังนี้คือ
1. ผู้รักษาประตู (Goal Keeper) ใช้หมายเลข 1
2. แบ็คซ้าย (Left Back) ใช้หมายเลข 2
3. แบ็คขวา (Right Back) ใช้หมายเลข 3
4. แบ็คกลาง (Half Back) ใช้หมายเลข 4
5. หน้าซ้าย (Left Forward) ใช้หมายเลข 5
6. หน้ากลาง (Center Forward) ใช้หมายเลข 6
7. หน้าขวา ( Right Forward) ใช้หมายเลข 7
Goal Keeper
ผู้เล่นในตำแหน่งนี่ ควรจะมีไหวพริบดี มีร่างกายสูง แขน-ขายาว
ฝ่ามือใหญ่และควรเป็นผู้ที่ว่ายท่ากบได้ดี สามารถถีบตัวให้สูงขึ้นจากน้ำเป็นเวลานาน
และควรถีบตัวได้สูงเกินกว่าครึ่งตัวของเขา เคลื่อนไหวได้อย่างรวดเร็ว
มีสายตาที่ว่องไว ตื่นตัวและพร้อมอยู่เสมอ ประตูเปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของทีม
โดยมากมักจะเป็นตำแหน่งของหัวหน้าทีม ทั้งนี้เพราะสามารถมองเห็นการเล่นได้ทั่วถึงตลอดเวลา
และประตูมีสิทธิ์ที่จะจับลูกบอล 2 มือ พร้อมกันได้
Back หรือ Gard
ผู้เล่นในตำแหน่งนี้ควรมีรูปร่างใหญ่ ว่ายน้ำได้แข็งแรง น้ำหนักตัวมากมีความสามารถเป็นเยี่ยมในการขว้างลูกบอล
สามารถถีบตัวขึ้นจากผิวน้ำได้เกินครึ่งตัว สามารถรุก-รับได้อย่างรวดเร็ว
มีความสามารถในการหยุด และเปลี่ยนทิศทางได้อย่างรวดเร็ว การ์ด
นอกจากทำหน้าที่ป้องกันกองหน้าของฝ่ายตรงข้ามแล้ว ยังต้องทำหน้าที่ป้องกันประตูและยับยั้งการรุกของฝ่ายตรงข้าม
ด้วยการส่งลูกยาวและการเลี้ยงเมื่อมีโอกาสในการเล่น
Half Back หรือ
Center Back
ผู้เล่นในตำแหน่งนี้ควรจะแข็งแรงที่สุด มีจังหวะขว้างบอลที่ดี
พิจารณาดูการรุกของฝ่ายตรงข้าม และหาทางป้องกันและพยายามจัดรูปทีมให้เหมาะสมในทุกโอกาสเท่าที่จะเป็นไปได้
หาโอกาสในการเล่น Break through และ Fast Break (ลักไก่)
ซึ่งจะช่วยให้มีโอกาสยิงประตูได้มาก นอกจากนี้ยังต้องว่ายน้ำได้เร็วที่สุดในทีมมีความสามารถในการเบรคตัว
และเปลี่ยนทิศทางได้อย่างรวดเร็ว จะต้องเคลื่อนไหวอยู่เสมอ พร้อมที่จะรุกและรับได้ทันที
คอยควบคุม Center Forward ของฝ่ายตรงข้าม และสกัดกั้นการป้อนลูกบอลจากกองหน้าของฝ่ายตรงข้าม
Center Forward
ผู้เล่นตำแหน่งนี้ควรจะมีร่างกายเตี้ยและว่ายน้ำได้เร็ว มีความสามารถเป็นเยี่ยมในการเลี้ยง
ส่งและยิงประตูได้แม่นยำ หน้าที่ของ Center Forward คือการเร่งความเร็วขึ้นลงในระยะ
6-8 หลา จากประตูของฝ่ายตรงข้าม จนผู้เล่นฝ่ายเดียวกันสามารถป้อนลูกให้ยิงประตูได้
พยายามหาโอกาสยิงประตูอยู่เสมอ Center Forward มักจะเล่นอยู่ในแดนของฝ่ายตรงข้ามเสียมากกว่าและจะต้องจับตาดูการป้องกันของฝ่ายตรงข้ามด้วย
Forward
ผู้เล่นในตำแหน่งนี้มีความสามารถรับ-ส่งลูกบอลได้ดี และเร็ว ยิงประตูได้อย่างแม่นยำ
และคอยป้องกันมิให้ผู้เล่นกองหลังของฝ่ายตรงข้ามป้อนลูกไปในแดนของตน
และควรจะปฏิบัติหน้าที่ในระหว่างเล่น 2-4 หลา
ระเบียบการเล่นและการแข่งขัน
ตำแหน่งในการเริ่มเล่น (Starting position)
ตำแหน่งการเริ่มต้นการเล่น ผู้แข่งขันจะต้องอยู่ในตำแหน่งห่างจากเส้นประตูของฝ่ายตนไม่เกิน
1 เมตร และระยะระหว่างผู้เล่นเองอย่างน้อยต้องไม่เกิน 1 เมตร จากเสาประตู
และยอมให้ผู้เล่นอยู่ในระหว่างเสาประตูได้เพียง 2 คนเท่านั้น
การเริ่มเล่น
(Start of Game)
เริ่มเมื่อผู้ตัดสินให้สัญญาณนกหวีด และโยนลูกบอลตรงกลางสระผู้เล่นทั้งสองฝ่าย
(โดยเฉพาะ Center forward) ต้องว่ายไปให้เร็วที่สุด เพื่อครอบครองลูก
รุกลงไปในแดนของฝ่ายป้องกัน ทั้งฝ่ายรุกและฝ่ายรับดำเนินการเล่นไปตามแผนที่ได้เตรียมไว้
และพยายามยิงประตูทำคะแนนให้แก่ทีมของตน ทีมที่ยิงประตูได้มากกว่าเป็นทีมที่ชนะก่อนในการเล่น
เวลา
(Times)
เวลาที่ใช้ในการแข่งขันจะต้องแบ่งเป็น 4 ช่วงเวลาๆละ 5 นาที (ทั้งนี้ไม่นับเวลาที่เสียไป)
ชุดแข่งขันจะต้องเปลี่ยนแดนทุกๆช่วงเวลา ในระหว่างการเปลี่ยนแดนให้พัก
2 นาที
ขนาดของสนามและอุปกรณ์โปโลน้ำ
สระน้ำ
กว้างระหว่าง 8-20 เมตร ยาวระหว่าง 20-30 เมตร (ถ้าสระกว้าง-ยาวกว่านี้ใช้เชือกกั้นเขตให้มีขนาดความยาวตามต้องการ)
น้ำลึกอย่างน้อย 90 ซม. ภายในบริเวณสนามให้กำหนดเป็นเส้นกลาง เส้น
4 เมตร ห่างจากประตู และเส้นประตูโดยใช้ลูกบอลเล็กที่มีสีที่เห็นชัดผูกไว้กับเส้นข้างสนามตามระยะดังกล่าวทั้งสองข้าง
ประตู ทำด้วยไม้หรือโลหะสี่เหลี่ยมจัตุรัสหน้ากว้าง 3x3
นิ้ว เสาประตูวัดจากด้านในห่างกัน 3 เมตร คานประตูสูงจากพื้นน้ำวัดจากด้านล่าง
90 ซม. (ถ้าน้ำในสระที่ใช้แข่งลึกตั้งแต่ 1.50 เมตร ขึ้นไป) หรือสูงจากพื้นสระ
2.40 เมตร ในกรณีที่สระตื้นกว่า 1.50 เมตร ประตูควรมีการผูกทุ่นไว้ด้านนอก
เพื่อให้คานประตูลอยสูงได้ระดับกันอยู่เสมอ อาจใช้วิธีแขวนหรือปักกับพื้นสระก็ได้
ประตูต้องมีตาข่ายขึงติดไว้ด้านหลัง ความลึกของด้านหลังประตูอย่างน้อยลึก
30 ซม. ถ้าพื้นที่ไม่จำกัดควรให้ลึกประมาณ 90 ซม.
